Eerste jaar zelfstandige boekhouding België: Wat moet je regelen?
Je bent zelfstandige. Net gestart. Proficiat.
Nu begint het echte werk. Want naast klanten zoeken en facturen sturen, moet je ook je boekhouding regelen. En dat voelt in het begin als een berg.
Dat hoeft niet. Dit artikel legt uit wat je concreet moet doen in je eerste jaar. Stap voor stap. Zonder accountantsjargon.
Dag 1: Je bent zelfstandige. Wat nu?
Je hebt je ingeschreven bij een ondernemingsloket. Je hebt een ondernemingsnummer. Je bent BTW-plichtig (of vrijgesteld, als je onder de drempel blijft).
Nu moet je drie dingen regelen:
1. Sociaal verzekeringsfonds kiezen
Verplicht. Je sluit aan bij een sociaal fonds naar keuze. Voorbeelden: Acerta, Liantis, Xerius. Dit regelt je sociale bijdragen: pensioen, ziekteverzekering, kinderbijslag.
Kostprijs eerste jaar: je betaalt voorlopige bijdragen op basis van een minimuminkomen. Reken op zo’n 800 euro per kwartaal als starter.
2. Ziekenfonds verwittigen
Je stapt over van “werknemer” naar “zelfstandige” bij je ziekenfonds. Doe dit binnen 90 dagen na je start. Anders: problemen met je verzekering.
3. Boekhouding opzetten
En hier begint het verhaal.
Wat moet je bijhouden?
Als eenmanszaak in België ben je verplicht om:
- Alle inkomende facturen bij te houden (wat jij verkoopt).
- Alle uitgaande facturen bij te houden (wat je betaalt aan leveranciers).
- Een dagboek bij te houden van al je transacties.
- Je BTW-aangifte in te dienen (maandelijks of per kwartaal).
Dit klinkt veel. Maar met de juiste software doe je dit in 30 minuten per week.
Heb je een accountant nodig?
Korte versie: niet verplicht als eenmanszaak. Wel slim in sommige gevallen.
Geen accountant nodig als:
- Je een eenmanszaak bent (geen vennootschap).
- Je administratie eenvoudig is (weinig leveranciers, duidelijke inkomsten).
- Je bereid bent om het zelf te leren.
Wel een accountant nodig als:
- Je een vennootschap opricht (BV, NV). Dan is een jaarrekening wettelijk verplicht.
- Je veel aftrekbare kosten hebt en fiscaal wil optimaliseren.
- Je gewoon geen zin hebt om het zelf te doen.
Veel starters kiezen een middenweg: ze doen de dagelijkse boekhouding zelf met software en laten de jaarrekening aan een accountant over. Kostprijs van zo’n light-accountant: 500 tot 1000 euro per jaar.
Welk boekhoudprogramma in je eerste jaar?
Je hebt software nodig. Pen en papier is verleden tijd. Excel ook (tenzij je van chaos houdt).
Dit zijn de drie beste opties voor starters in België:
Accountable — gratis en simpel
Prijs: gratis basisplan, betaalde versie vanaf €8/maand.
Accountable is gebouwd voor Belgische zelfstandigen. De app scant bonnetjes, categoriseert automatisch, en helpt je met je BTW-aangifte. Je doet alles vanop je telefoon of laptop.
Waarom goed voor starters: je betaalt niks om te beginnen. De interface is simpel. En het is specifiek Belgisch — dus de BTW-logica klopt meteen.
Dexxter — €9/maand, alles inbegrepen
Prijs: €9/maand (jaarlijks: €89/jaar).
Dexxter is dé boekhoudtool voor Belgische eenmanszaken. Facturatie, BTW-aangifte, bonnetjes scannen, bankimport — alles zit erin. Plus: Peppol-klaar voor e-facturatie (verplicht vanaf 2026).
Waarom goed voor starters: als je een tool wil die álles doet en je wil geen gedoe, dan is Dexxter de makkelijkste keuze. €9 per maand is niks vergeleken met een accountant.
Yuki — als je wél met een accountant werkt
Prijs: vanaf €23/maand.
Yuki is anders. Het is gebouwd om samen met een accountant te gebruiken. Jij gooit je documenten erin, Yuki verwerkt ze, je accountant controleert alles.
Waarom goed voor starters: als je een accountant hebt én je wil je papierwerk digitaliseren, is Yuki een goede keuze. Maar voor de meeste starters is dit overkill in jaar één.
De eerste maanden: wat doe je wanneer?
Maand 1: Opzetten
- Kies je boekhoudprogramma (Accountable of Dexxter).
- Koppel je bankrekening.
- Stel je facturatiegegevens in (ondernemingsnummer, BTW-nummer, adres).
- Maak je eerste factuur.
Maand 2-3: Ritme bouwen
- Scan elke bon meteen (de app op je telefoon).
- Factureer elke klant binnen 7 dagen na levering.
- Controleer wekelijks: zijn alle transacties gecategoriseerd?
Maand 3 of 4: Eerste BTW-aangifte
- Kwartaalaangever? Dan is je eerste aangifte in april (als je in januari startte) of juli (als je in april startte).
- Je boekhoudprogramma berekent alles. Jij controleert en dient in via Intervat.
Maand 6: Halfjaarlijkse check
- Hoeveel heb je verdiend? Hoeveel uitgegeven?
- Liggen je voorlopige sociale bijdragen in lijn met je echte inkomen? Zo niet: pas aan bij je sociaal fonds.
- Heb je genoeg opzij gezet voor belastingen? Vuistregel: zet 25-30% van je netto-omzet apart.
Maand 12: Jaarafsluiting
- Alle facturen en bonnetjes compleet?
- BTW-aangiftes ingediend?
- Je resultaat berekend?
- Als je een accountant hebt: stuur alles door. Als je het zelf doet: bereid je personenbelasting voor.
De vijf fouten die elke starter maakt
1. Geen geld opzij zetten voor belastingen
Je verdient 3000 euro per maand. Je geeft 3000 euro uit. En dan komt de belastingbrief.
Oplossing: open een apart spaarboekje. Zet elke maand 25-30% van je omzet apart. Raak dat geld niet aan.
2. Bonnetjes kwijtraken
Die koffie met een klant? Die parkeerkosten? Als je het bonnetje niet hebt, kan je het niet aftrekken.
Oplossing: scan bonnetjes meteen met je app. Accountable en Dexxter doen dit allebei goed.
3. Te laat factureren
Je levert werk op. Je stuurt pas drie weken later een factuur. De klant betaalt pas vier weken later. Jij zit zes weken zonder geld.
Oplossing: factureer dezelfde dag. Of de dag erna. Altijd.
4. BTW-aangifte vergeten
De deadline missen kost geld. Letterlijk: boetes.
Oplossing: zet een herinnering. Of beter: je boekhoudprogramma stuurt automatisch een melding.
5. Alles zelf willen doen
Je boekhouding doen is slim. Maar je hoeft geen expert te worden. Gebruik software die het je makkelijk maakt. En als je vastloopt: vraag hulp. Een uurtje advies bij een accountant kost 50-100 euro en bespaart je honderden euro’s aan fouten.
Wat kost boekhouding in je eerste jaar?
| Optie | Kostprijs per jaar |
|---|---|
| Zelf doen met Accountable (gratis plan) | €0 |
| Zelf doen met Dexxter | €89-108 |
| Zelf doen + light-accountant (jaarrekening) | €500-1100 |
| Alles bij een accountant | €1500-3600 |
Voor de meeste starters is de middenweg het slimst: zelf doen met software, en een accountant voor de jaarrekening.
Samenvatting
Je eerste jaar boekhouding als zelfstandige in België hoeft geen nachtmerrie te zijn.
Kies een programma. Bouw een ritme. Scan je bonnetjes. Factureer op tijd. Zet geld opzij.
En als je twijfelt: begin met Accountable (gratis) of Dexxter (€9/maand). Beide zijn gebouwd voor precies jouw situatie.
Start gratis met Accountable →
Probeer Dexxter 14 dagen gratis →
Lees ook
Accountable — Gratis starten — BTW-aangifte + Peppol inbegrepen voor Belgische zelfstandigen.
Affiliate link — jij betaalt niets extra.🔒 Nieuwsbrief binnenkort terug
Wekelijkse tips over boekhoudsoftware voor Belgische zelfstandigen — binnenkort beschikbaar.