Boekhouding vennootschap vs eenmanszaak België: wat zijn de verschillen?

Eenmanszaak of vennootschap? Fiscaal gezien twee andere werelden. Maar ook boekhoudkundig zijn de verplichtingen fundamenteel anders.

Dit is wat je moet weten — zonder overbodige theorie.

Eenmanszaak: vereenvoudigde boekhouding

Als eenmanszaak (ook wel “zelfstandige natuurlijk persoon” genoemd) heb je recht op vereenvoudigde boekhouding. Dat geldt als je omzet onder de wettelijke drempel blijft. In 2026 ligt die drempel op zo’n €500.000 netto-omzet per jaar.

Wat betekent vereenvoudigde boekhouding?

• Je houdt een dagboek bij van al je inkomsten en uitgaven.
• Je registreert inkomende en uitgaande facturen.
• Je doet BTW-aangifte (tenzij je BTW-vrijgesteld bent).
• Geen jaarrekening neer te leggen bij de Nationale Bank.

Dat laatste is een groot verschil. Eenmanszaken hoeven hun cijfers niet publiek te maken. Vennootschappen wel.

Doe het zelf? Ja, dat kan. Met een boekhoudprogramma zoals Dexxter of Accountable doe je dit in dertig minuten per week. Je hebt geen accountant nodig — hoewel een jaarlijkse check nuttig blijft.

Vennootschap: dubbele boekhouding verplicht

Als je een BV, NV of andere rechtsvorm opricht, is vereenvoudigde boekhouding geen optie meer.

Verplicht: dubbele boekhouding. Dat betekent:

• Elke transactie wordt tweemaal ingeboekt (debet en credit — de klassieke boekhoudmethode).
• Jaarlijkse jaarrekening neer te leggen bij de Nationale Bank van België.
• Publicatie van die jaarrekening (openbaar, iedereen kan die inkijken).
• Jaarlijkse algemene vergadering.
• Statutaire controle bij grotere vennootschappen.

Dat is een andere orde van grootte. En een ander kostenplaatje.

Kostenplaatje: het echte verschil

Eenmanszaak:

Vennootschap (BV):

Verschil: reëel. Een accountant voor je BV kost je minstens €2.000 per jaar — en dat is voor een eenvoudig dossier zonder complexiteiten.

Die accountant is quasi verplicht. Niet wettelijk voor de kleinste vennootschappen — maar in de praktijk kan bijna niemand dubbele boekhouding correct bijhouden zonder professionele hulp.

Welke software voor welke rechtsvorm?

Voor eenmanszaak:

Accountable — ideaal voor starters en bijberoepers. BTW-aangifte ingebakken. Gratis plan beschikbaar. Alles op je telefoon.

Dexxter — de complete oplossing voor Belgische eenmanszaken. BTW-aangifte, bankintegratie, Peppol, bonnetjes scannen. €9/maand.

Beide tools zijn gebouwd voor eenmanszaken. De interface gaat ervan uit dat je geen accountant bent. Dat werkt.

Voor vennootschap:

Yuki — populair bij Belgische accountants. Je laadt je documenten op, Yuki verwerkt ze, je accountant controleert alles. Gebouwd voor samenwerking tussen klant en accountant. Prijs: vanaf €23/maand.

Exact Online — voor kmo’s met meer complexiteit. Dubbele boekhouding, meerdere modules, rapportage, integraties. Duurder (€50-150+/maand), maar volledig.

Winbooks — Belgisch alternatief, populair bij accountantskantoren. Sterk voor kmo-boekhouding, minder intuïtief voor de klant zelf.

Octopus — ook accountantssoftware. Vergelijkbaar met Winbooks in doelgroep.

Sleutelregel: als je een vennootschap hebt, kies je software die je accountant aanbeveelt. Want die werkt erin — niet jij.

Wanneer is een vennootschap zinvol?

Puur boekhoudkundig gezien: een vennootschap kost altijd meer. Maar er zijn redenen waarom mensen die kost accepteren.

Belastingoptimalisatie boven ~€50.000 netto winst: Als je als eenmanszaak meer dan €50.000-60.000 netto verdient, begin je in de hoogste personenbelastingschijf te zitten (50%+). Via een BV kun je jezelf een loon uitkeren en de winst in de vennootschap laten, die belast wordt aan vennootschapsbelasting (25% — of 20% voor kmo’s op de eerste €100.000 winst).

Concrete besparing kan €5.000-15.000+ per jaar zijn, afhankelijk van je situatie. Dat weegt op tegen de extra accountantskosten van €2.000-5.000/jaar.

Beperkte aansprakelijkheid: Bij een eenmanszaak ben jij persoonlijk aansprakelijk. Als de zaak failliet gaat, gaan je privémiddelen mee. Bij een BV is je risico beperkt tot het ingebrachte kapitaal (minimaal €1 bij een BV).

Professionele uitstraling: Sommige klanten — zeker grote bedrijven of overheden — werken liever met een vennootschap dan met een eenmanszaak. Dat is een zachte factor, maar speelt mee.

Wanneer nog niet: Verdien je minder dan €40.000 netto? Blijf bij een eenmanszaak. De extra kosten (accountant, neerlegging jaarrekening, oprichting) zijn niet te rechtvaardigen.

Praktisch voorbeeld

Nadia werkt als IT-consultante. Ze verdient €70.000 netto per jaar als eenmanszaak.

Als eenmanszaak: ze betaalt personenbelasting op de volledige winst. Reële belastingdruk na sociale bijdragen: zo’n 40-45%.

Als BV: ze keert zichzelf €3.500/maand loon uit (€42.000/jaar). De resterende winst blijft in de vennootschap en wordt belast aan 20% vennootschapsbelasting. Ze bespaart realistisch €8.000-12.000 per jaar aan belastingen.

Minus extra accountantskosten (€2.500/jaar): netto voordeel €5.500-9.500 per jaar.

Voor Nadia is de overstap zinvol. Voor Tom die €35.000 verdient: niet.

Boekhoudverplichting als je overstapt

Ben je al eenmanszaak en overweeg je een BV op te richten? Plan die overstap goed.

• Je sluit je eenmanszaak af per datum X.
• Je vennootschap start per datum X.
• Twee sets van boekhouding voor dat jaar: de afsluiting van de eenmanszaak, de start van de vennootschap.
• Je accountant is onmisbaar in dat transitiejaar.

Budget extra voor dat eerste jaar als BV: €3.500-5.000 inclusief oprichtingskosten en extra boekhoudwerk.

Samenvatting

Eenmanszaak: eenvoudig, goedkoop, zelf te doen. Vennootschap: meer verplichtingen, hogere kosten, maar fiscaal interessant van zodra je goed verdient.

Twijfel je? Overleg met een accountant. Één consult kost €75-150. Het antwoord is de investering waard.

Bekijk Yuki voor vennootschappen →

Lees ook

• Exact Online review België 2026
• Eerste jaar zelfstandige boekhouding België
• Bijberoep vs hoofdberoep zelfstandige België

→ Vergelijk alle Belgische boekhoudsoftware op één pagina